Sabah gözlerinizi açtığınızda ilk yaptığınız şey nedir?
Büyük ihtimalle telefonunuzu uzanıp alıyorsunuz. Belki Instagram, belki Twitter, belki haber uygulaması. Belki hepsi sırayla. Beş dakika geçmeden ekranınızda onlarca içerik akmaya başlıyor. Bir politikacının açıklaması, bir ünlünün tatil fotoğrafı, dün gece yaşanan bir trafik kazası, bir markanın kampanyası, birinin yemek tarifi, bir başkasının öfke nöbeti.
İnternetin sonsuz akışında sürüklenirken durup nefes almak, günümüzde sadece basit bir irade meselesi değil, aynı zamanda radikal ve felsefi bir duruştur. Bu duruşun adına burada Dijital Zühd diyoruz. Dijital zühd, ekranların bizi içine çektiği o devasa enformasyon yığınından çıkıp, zihnimizi ve dikkatimizi yeniden kendi kontrolümüze alma çabasıdır.
Bir sabah uyanıyorsunuz. Telefonunuzun ekranı, ardı arkası kesilmeyen bildirimlerle aydınlanıp duruyor. Gece yarısı öylesine, belki de sadece kendi zihninizi toparlamak için paylaştığınız o gönderi, algoritmanın gizemli ve tahmin edilemez lütfuyla Keşfet ekranlarına düşmüş.
Beğeniler binleri, on binleri, yüz binleri aşıyor. Yorumlar durdurulamaz bir sel gibi akıyor, takipçi sayınız saniyeler içinde katlanarak artıyor. Dijital çağın hepimize vadettiği, uğruna kurslar satılan, stratejiler çizilen o en büyük başarıya ulaştınız: Viral oldunuz.
Bugün arama motorlarında karşımıza çıkan o ruhsuz, yapay zeka ile fason üretilmiş SEO çöp yığınları bir teknolojik kaza değil. Bu, işinin ehli ustalarla, sadece excel tablolarındaki rakamlara tapan kravatlı yönetim danışmanlarının savaşıydı ve maalesef o savaşı şimdilik danışmanlar kazandı.
Şu an hangi uygulamadan bu yazıya geldin? Instagram mı? Twitter mı? Bir WhatsApp linki mi? Yoksa bir şeyler ararken tesadüfen mi denk geldin?
Sabah gözünüzü açıyorsunuz. Henüz kalkmadınız, yastıkta hâlâ o ağırlık var. Ama telefon zaten elinizde. Beş dakika içinde on haber, üç tartışma, iki mutlaka okumalısın yazısı, bir de dün gece kaçırdığınız o viral video.
Gün başlamadı. Gün yüklendi.
Dijital Zühd